Bağımsız Gazete

Merkez Bankası: Karşılıksız para basma iddiaları….

Merkez Bankası: Karşılıksız para basma iddiaları….
27 Ağustos 2018 - 13:26 'de eklendi.

Merkez Bankası, ATM’lerden çekilen banknotların çok yeni olması, emisyon hacmindeki artış gibi gelişmelere işaret edilerek ‘karşılıksız para basıldığı’ yönündeki iddiaları yalanladı.

Merkez Bankası, “karşılıksız para basma” iddialarına ilişkin bir açıklama yaptı. Bayram tatili öncesinde sosyal medya başta olmak üzere değişik mecralarda ATM’lerden çekilen banknotların yeniliğine işaret edilerek Merkez Bankası’nın “karşılıksız para bastığı” öne sürülmüştü.

Merkez Bankası’nın “Herkes için ekonomi” blogunda yer alan yazıda bu iddialara yanıt verildi. Blog yazısında “Emisyon hacminin artması Merkez Bankası’nın gevşek para politikası uyguladığı anlamına gelir mi?” sorusu soruluyor ve “Piyasaya sürülen banknotların tutarı, temel olarak, bireylerin ve bankaların nakit talebine göre belirlenir. Peki emisyon hacminin artması, Merkez Bankası’nın ‘para bastığı’ ya da daha teknik ifadeyle gevşek para politikası uyguladığı anlamına gelir mi? Sorunun yanıtı: Hayır!” yanıtı veriliyor.

EMİSYON HACMİ ARTTI

Merkez Bankası blogundaki yazıda “karşılıksız para basılmadığı” vurgulanırken emisyon hacmindeki artışla ilgili iddialara ilişkin ek bir değerlendirme yapılmıyor. Ekonomi yazarı Uğur Gürses, önceki gün blogunda yer alan “Emisyondan al haberi” başlıklı yazısında Kurban Bayramı öncesinde emisyon yani dolaşımdaki para miktarının rekor seviyeye çıktığı bilgisini paylaştı, Bayram öncesi 145 milyar TL seviyesinde olan emisyon hacminin 180 milyar TL’ye çıktığına işaret etti. Gürses’in yazısından önce de sosyal medyada banka ATM’lerinden çekilen banknotların çok yeni olmasından hareketle Merkez Bankası’nın “para bastığı” yönünde iddialar yer alıyordu. Gürses’in yazısında emisyon hacmindeki artışa işaret etmesi bu iddiaların yeniden gündeme gelmesine yol açtı.

Uğur Gürses’in yazısındaki ilgili bölüm şöyle:

“Bu yıl Kurban Bayramı öncesinde emisyon ortalama 145 milyar TL seviyesinde seyrederken 180 milyar TL’ye çıktı. Geçmiş bayramlara göre rekor artış: 15 gün önceki seviyesine bakarak yüzde 22.

Peki ne oldu da son dört yılın en yüksek emisyon artışı gerçekleşti?

Her bayram öncesinde “kamuda öne çekilmiş maaş ödemesi” yapılıyor. Ama bu defa emeklilere verilen bayram ikramiyelerinin ödenmiş olmasının da önemli etkisi var. Yaklaşık 11 milyar TL’lik kısmı buradan geliyor.

2016’da haftanın 4 iş gününe yerleşen, 2017’de 30 Ağustos Bayramı ile birleşen 6 günlük bir Kurban Bayramı geçirmişiz.

Bu yıl 9 günlük kesintisiz blok tatilin etkisi mutlaka var. Ama unutmayalım; satın aldığımız her mal ve hizmete geçen yıla göre ortalama yüzde 15,8 (Temmuz ayındaki yıllık tüketici enflasyonu baz alınarak) daha fazla ödüyoruz. Sadece gıda harcamalarımıza yüzde 20 daha fazla, konaklama hizmetlerine yüzde 16,8 fazla ödüyoruz.

Haliyle cebimizde taşıdığımız nakit paraya olan talebimizdeki; yani emisyondaki artış da yüzde 22 oluyor.”

 

EMİSYON NEDİR?

Emisyon, Merkez Bankası’nın piyasaya sürdüğü TL banknot (kağıt para) miktarıdır. Bankalar müşterilerinin belli dönemlerde artan nakit para taleplerini karşılamak için; bayramlar, tatiller, hafta sonları, maaş ödeme günlerinde yeterince TL bulundururlar.

Bankalar Merkez Bankası’nda tuttukları mevduat hesaplarından nakit çekip, ATM’lere yüklerler ya da şube kasalarında tuttukları TL banknot miktarını yükseltirler.

Gürses yazısında iki de ek hatırlamada bulunuyor:

Emisyondaki artış, karşılıksız para basıldığı anlamına gelmiyor, bankalar Merkez Bankası’ndaki mevduatlarından para çekip piyasaya sürüyor.

“Para basmak” ile “banknot basmak” iki ayrı işlem. Karşılığı olan bir şekilde banknot basılıp ilave kağıt para yaratılabilir. “Para basmak” karşılığı olmadan piyasaya kağıt para sürülmesidir.

EMİSYONDAKİ ARTIŞ ‘PARA BASMA’YI DA GÜNDEME GETİREBİLİR Mİ?

Teknik olarak henüz söz etmek mümkün görünmese de Türkiye’nin girdiği yüksek enflasyon-kur-faiz sarmalı “karşılıksız para basma”yı gündeme getirebilir.

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER