Türkiye’nin 5 kültür varlığı daha UNESCO’da – Kültür

0 22

[ad_1]

Kültür ve Gezim Bakanlığınca UNESCO’ya sunulan ve dünya mirası olmanın ilk adımı olan geçici listeye 16 Nisan’da kaydedilen “Beypazarı Zamanı Kenti-Ankara”, “İzmir Zamanı Liman Kenti-İzmir”, “Karatepe-Arslantaş Arkeolojik Alanı-Osmaniye”, “Koramaz Vadisi-Kayseri” ile “Zerzevan Kalesi ve Mithraeum-Diyarbakır”, Türkiye’nin listedeki yeni kültür varlıkları oldu. Dünya Miras Sıralaması’ne aday kültür varlığı sayısını 83’e ulaştıran Türkiye’nin daha ilkin “Ceneviz Tecim Yolu’nda Akdeniz’den Karadeniz’e Kadar Kale ve Surlu Yerleşimleri” dosya adıyla geçici listeye kayıtlı varlıkları arasına ek olarak İzmir Çeşme ve Aydın Güvercinada Kaleleri de ilave edildi.

Beypazarı Zamanı Kenti
Zamanı tecim merkezini çevreleyen ve daha fazlaca 19 ile 20’nci yüzyılın başlarında inşa edilen geleneksel evlerin yer almış olduğu mahallelerden oluşan Ankara’nın Beypazarı ilçesi, İnözü Vadisi ile devrin ekolojik, çarşısıyla ekonomik, ev mimarisiyle teknolojik ve geleneksel giysileriyle de sosyo-kültürel koşullarını ortaya koyuyor. Osmanlı şehirciliğinin korunmuş bir örneği olan zamanı şehir, Selçuklu ve Osmanlı dini mimarisinin bozulmamış ürünlerini, iç ve dış mekânsal düzenlerini, araç-gereç özelliklerini, yapısal unsurlarını, iç tasarım öğelerini ve doğaya uygun sokak dokuları ile geleneksel Türk evlerinin paha biçilmez örneklerini koruduğu için “Beypazarı Zamanı Kenti” olarak Dünya Miras Geçici Sıralaması’nde yer ediniyor.

İzmir Zamanı Liman Kenti
Osmanlı coğrafyasında bir liman kenti olarak gelişen ve Helenistik Dönem’den itibaren kesintisiz yerleşim merkezi olan İzmir zamanı liman kenti, değişik kültürel ve dini yapıları, hanları, arastaları, pasajları, otellerle donanan ticari merkezi ve değişik kültürlere ilişik mimari mirasın etkileşim içinde üretildiği süreçleriyle listeye dâhil edildi.

Karatepe-Aslantaş arkeolojik alanı
Karatepe-Aslantaş arkeolojik alanı, Anadolu coğrafyasında Geç Hitit Süreci’nde kurulan şehir devletlerinden kabul edilen Adanava’nın bir uç kalesi olarak görkemli suru ve sur kapılarıyla devrin müdafa mimarlığının ünik bir örneği olarak günümüze ulaşıyor. Arkeolojik alan Geç Hitit kale planlamasının yanı sıra anıtsal ve sanat içerikli kıymeti olan kapı girişleriyle de periyodunun yüksek mimarlık ve sanat anlayışını sergileyen emsalsiz bir örnek. Fenikece ve Luvice olarak tasarlanan çift dilli yazıtları Karatepe-Aslantaş’ı arkeoloji dünyasında öne çıkaran bir başka özellik. Her iki kapısında bulunan bazalt stel ve kabartmalar üstünde hem Fenike alfabesi ile hem de Luvi hiyeroglifi ile yazılmış, bu dillerdeki en uzun iki dilli metin olan yazıtlar Luvi hiyeroglifinin çözülmesinde mühim role haiz. Arkeolojik alanlarda yerinde koruma ve alan yönetiminin ilk örneklerinden birinin sergilenmesi açısından da öne çıkan alan bu niteliklerinden dolayı “Karatepe-Aslantaş Arkeolojik Alanı” olarak Dünya Miras Geçici Sıralaması’ne kabul edildi.

Koromaz Vadisi
Kayseri’deki Koramaz Vadisi’nde binlerce senedir yaşayan insanların kayalara oyarak gömüt, konut, depo ve ibadethane olarak kullandıkları mekânlar günümüzde halen daha kullanılıyor. Antik dönem yerleşimlerinin de yer almış olduğu vadi içinde sayıları yüzlerce olan güvercinlikler, columbariumlar (Roma döneminde yakılmış bedenlerden kalan küllerin saklandığı toplu mezarlar), anıt mezarlar, tümülüsler, yer altı müdafa yapıları, yaşam alanları, yakarma alanları (antik tapınaklar ve kiliseler), ağıllar, gözetleme noktaları benzer biçimde fazlaca sayıda değişik kullanım amaçlı yapı bulunuyor. Birçok medeniyetin izine rastlamanın mümkün olduğu bölgede Hristiyanlığın özgür kalmasıyla birlikte geç Roma yada erken Bizans’ta bu mağaralar kilise olarak tekrardan şekillendirilmiş. Selçuklu ve Osmanlı hâkimiyetiyle beraber kiliselerin bir kısmı gene dini yapı olarak kullanılmaya devam edilirken, bu durum ise vadiyi oldukça kıymetli kılıyor.

Zerzevan Kalesi ve Mithraeum
Askeri yerleşimi, yer altı ve yer üstü yapıları ile dünyanın en iyi korunmuş Roma garnizonlarından olan Zerzevan Kalesi, insanlığın kültürel gelişimini oluşturan değişik kültürel-inanç evrelerine ilişik izleri bir arada taşıyor. Buradaki Pagan ve Hıristiyan Roma’ya ilişik mimari yapılar, periyodunun tüm özelliklerini ve teknolojik gelişmelerini yansıtıyor. Ek olarak günümüze kadar Roma’nın doğu sınırında bulunan tek Mithras Tapınağı da burada yer ediniyor. “Zerzevan Kalesi ve Mithraeum” da bu özellikleriyle geçici listede artık dünya mirası olmayı bekliyor.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku